Thuốc chủng ngừa Covid-19 bảo vệ mình được bao lâu?

Huu Hoang Le: -Người ta focus vào chữ vaccine nhiều quá nên nghĩ đơn giản là vaccine (một khi chích vào rồi) thì nó bảo vệ mình (không bị nhiễm). Phải nói lại cho chính xác như sau: cái bảo vệ mình, không phải là vaccines mà là antibodies của mình. Antibodies này được (cơ thể) làm ra, khi chích vaccines vào.

Moderna vs Pfizer coronavirus vaccine: Breaking down the differences - CNN Video

Từ ngữ định nghĩa này, cho thấy:

1) Không cần biết là vaccine loại nào, của hãng nào. Cứ hễ chích vào, thì nó tạo ra antibodies. Cho nên, đợt này chích Pfizer, năm sau chích J&J cũng được… chứ không nhất thiết là phải chích cùng loại.

2) Mục tiêu là để đưa cái antibodies của mình lên tới Protective Level. Vấn đề ở đây là:

– Cái protective level của antibodies này, kéo dài trong bao lâu? Những vaccines truyền thống (vì có chất adjuvant) nên kéo dài rất lâu, có khi cả đời như vaccine về yellow fever, measles, BCG etc…

Nói thêm ở đây là được tạo ra (do vaccines) có 2 thành phần là B cell và T cell. Cái B cell nó gọi là immune memory. Một khi được tạo ra.nó sẽ chạy vô “tủy” và nằm trong đó. Khi cần thì nó lại chạy ra để tạo antibodies tiếp. Chính vì thế, nên những em bé (khi xương chưa phát triển) hoặc người quá lớn tuổi (xương bị co lại), thì B cell trong tủy rất ít, nên khi cần thì phải có thời gian rất lâu để tạo ra antibodies.

– Những vaccines loại mới như của Pfizer, Moderna, J&J và Astrazenecca, vì không xử dụng adjuvant, nên dù có antibodies (sau khi chích vào), thì cái antibodies này cũng giảm rất nhanh (trong vòng max 6 đến 8 tháng). Cho nên, sau đó, nếu muốn antibodies lên lại ở protective level phải chích booster nữa. Mà nên nhớ, đây là chưa nói tới variants đó.

Cái lằn đỏ là level cần thiết để bảo vệ. Chích mũi đầu… antibodies chưa lên tới, phải chích mũi thứ 2, thì nó mới vượt lên trên lằn đỏ này (protective level), nhưng sau đó (tự nhiên) nó sẽ giảm xuống với thời gian (từ 6 đến 8 tháng). Đến khi nó xuống dưới lằn đỏ thì phải chích mủi thứ 3 (booster) để đưa nó lên lại. Cứ như thế là mỗi 6 đến 8 tháng phải chích lại một lần (mà nhớ là không cần chích lại cùng loại thuốc, vì mục tiêu là antibodies chứ không phải vaccine).

Hơn nữa, bây giờ lại có đủ loại variants nên nhiều khi cái cũ chưa giảm (xuống khỏi lằn đỏ), lại phải chích nữa để deal với variants mới.

Đó là mới nói sơ lược…

Nói thêm chi tiết, thì phải đề cập tới cái B cell (nằm trong tủy). Theo lý thuyết (giải thích ở trên) thì chuyện gì xảy ra, khi antibodies giảm xuống dưới lằn đỏ, và mình không chích mũi booster số 3 (hoặc vì không sản xuất kịp để mọi người có thể chích)?

Lúc đó (lúc antibodies giảm xuống dưới lằn đỏ) và mình bị nhiễm thì B cell sẽ từ trong tủy nhào ra, và sẽ tự chế tạo antibodies để đưa nó lên trên lằn đỏ lại, với điều kiện: thời gian khi bị nhiễm và thời gian nó phát tác (vì virus cần một khoảng thời gian gọi là incubation period để bắt đầu hoành hành) chậm hơn thời gian mà B cell đưa antibodies lên. Vấn đề là:

1) Những con virus trước đây (yellow fever, measles etc…), thời gian incubation là 6 tuần đến 6 tháng. Do đó, B cell có thời giờ làm antibodies trước khi nó hoành hành. Khi nó phát tác, thì antibodies đã mạnh mẽ (trên protective level) nên có thể dứt điểm virus nhẹ nhàng…

2) Hiện nay, Covid (cũng giống như vài loại virus khác) có thời gian incubation quá nhanh (14 ngày). Nên khi bị nhiễm, mà antibodies đang ở chỗ thấp và B cell không kịp làm ra antibodies mới trong vòng 14 ngày thì coi như dính chấu…

Kết luận:

Covid này còn kéo dài lâu lắm… Đừng nghĩ là đã chích vaccine rồi thì có thể đi vui chơi khắp nơi và tất cả sẽ trở lại bình thường nhanh chóng. Trái lại, bình thường thì chưa chắc nhưng có thể sẽ phải chích tiếp mỗi 6 tuần đến 8 tháng. Trừ khi: Novavax và Sanofi Pasteur cho ra vaccines được bào chế bằng adjuvant, nên thời gian antibodies bị giảm sẽ lâu hơn (thí dụ 1 hay 2 năm hay lâu hơn), có đủ thời giờ (để sản xuất) để có thể đạt được herd immunity trên toàn thế giới thì lúc đó mới hy vọng trở lại bình thường…

Chúng ta cùng nhau cảnh giác cái con vìrus quái ác này…

Novavax thì cở cuối mùa thu 2021 sẽ có. Còn Sanofi thì tới cuối năm 2021…

Huu Hoang Le

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*