Ông Trần Đại Quang qua đời, ai thay thế?

Theo Hiến pháp CS Việt Nam, trong trường hợp Chủ tịch nước qua đởi thì phó chủ tịch nước giữ quyền chủ tịch cho đến khi Quốc Hội bầu ra Chủ tịch nước mới. Các nhà quan sát chính trị Việt Nam nói rằng người thay thế chức vụ Chủ tịch nước của ông Trần Đại Quang vừa qua đời vẫn còn là ẩn số, nhưng không loại trừ việc Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ đảm nhận luôn cả chức Chủ tịch nước sau Hội nghị Trung ương 8.

Từ Hà Nội, Blogger Vũ Quốc Ngữ nhận định:

“Theo luật pháp Việt Nam thì bà Đặng Thị Ngọc Thịnh sẽ lên thay ông Quang cho đến khi Quốc hội họp phiên sớm nhất vào khoảng tháng 10, 11 sắp tới đây, theo đó sẽ quyết định xem bà đó có tiếp tục hay bầu người mới. Tôi nghĩ bà Đặng Thị Ngọc Thịnh lên giữ chức Chủ tịch nước là đương nhiên, nhưng thời gian bà giữ chức này bao lâu mới là vấn đề.”

Điều 93 Hiến pháp Việt Nam năm 2013 quy định: “Trong trường hợp khuyết Chủ tịch nước thì Phó Chủ tịch nước giữ quyền Chủ tịch đến khi Quốc hội bầu ra Chủ tịch nước mới.”

Phó chủ tịch nước hiện nay là bà Đặng Thị Ngọc Thịnh, người được bầu vào chức vụ này từ tháng 4/2016, nhưng bà chưa là ủy viên Bộ Chính trị, mà chỉ là một trong số 178 Uỷ viên Trung ương.

Phó Chủ tịch Đặng Thị Ngọc Thịnh và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, Hà Nội, 22/03/2018.
Phó Chủ tịch Đặng Thị Ngọc Thịnh và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, Hà Nội, 22/03/2018.

Sinh năm 1959, quê ở tỉnh Quảng Nam, ngoài chức Phó Chủ tịch nước, bà Thịnh hiện kiêm nhiệm đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long và là Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Thi đua khen thưởng Trung ương.

“Người ngay lập tức được nắm quyền chủ tịch nước là Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh, một gương mặt không thực sự quen thuộc với công chúng,” Luật sư Trịnh Hữu Long viết trên tạp chí Luật khoa.

Trong khi đó, theo khoản 2 Điều 8 của Luật Tổ chức Quốc hội 2014, Quốc hội sẽ bầu chủ tịch nước trong số các đại biểu Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.

Theo dự kiến, kỳ họp gần nhất của Quốc hội sắp tới là kỳ họp thứ 6, khai mạc vào 22/10/2018. Tuy nhiên, Quốc hội có thể sẽ họp bất thường theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để bầu ra chủ tịch nước.

Theo nhận định của Luật sư Trịnh Hữu Long, mặc dù về lý thuyết, bất kỳ đại biểu Quốc hội nào cũng có cơ hội trở thành Chủ tịch nước, nhưng xưa nay, vị trí này luôn do một uỷ viên Bộ Chính Trị của Đảng Cộng sản Việt Nam nắm giữ.

Từ Nha Trang, nhà báo độc lập Võ Văn Tạo chia sẻ các nhận từ cộng đồng mạng xã hội:

“Tin ông Trần Đại Quang chết được công bố một cách rất là đột ngột sáng nay làm cho cộng đồng mạng của Việt Nam có đồn đoán ai là người thay thế ông. Một số người cũng bàn tới có thể của ông Trần Quốc Vượng, Thường trực Ban Bí thư hoặc là ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy Hồ Chí Minh, cựu Chủ tịch Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam. Đó là theo thông lệ họ đoán là các thành viên trong Tứ trụ gồm: tổng bí thư, thủ tướng, chủ tịch nước, chủ tịch Quốc hội đều là các thành viên của Bộ Chính trị.”

Từ trái sang, ông Nguyễn Xuân Phúc, Nguyễn Thiện Nhân, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Thị Kim Ngân, và ông Trần Đại Quang.
Ng. X.Phúc, Nguyễn Thiện Nhân, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn T. Kim Ngân, Trần Đại Quang.

Tuy nhiên, cũng theo nhà báo Võ Văn Tạo, có một luồng ý khác là chức chủ tịch nước không nhất thiết phải là ủy viên Bộ Chính Trị:

“Những ai đã theo sát lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam trong nhiều thập niên thì có những lúc không nhất thiết Chủ tịch nước là ủy viên Bộ Chính trị vì chức vụ chủ tịch nước chỉ có tính cách tượng trưng thôi. Khi Chủ tịch Tôn Đức Thắng qua đời thì Luật sư Nguyễn Hữu Thọ lên thay. Khi ông Thọ là quyền Chủ tịch nước thì ông ấy cũng không là ủy viên Trung ương Đảng. Tôi cho rằng ông nào lên thì cũng thế thôi vì lề lối làm việc lâu nay của Đảng Cộng sản là theo chế độ làm việc tập thể, sau khi có nghị quyết của đa số rồi thì cứ thế mà chấp hành.”

Ông Trần Đại Quang, 13/9/2018.
Ông Trần Đại Quang, 13/9/2018.

Ông Nguyễn Lân Thắng, một người theo dõi tình hình chính trường ở Hà Nội, nói với VOA: “Chiếc ghế chủ tịch nước hiện nay đang là một ẩn số rất là lớn, nhưng tôi nghĩ rất có thể là ông Nguyễn Phú Trọng sẽ tranh thủ cơ hội này để ông ấy có thể vừa nắm chức Tổng Bí thư vừa nắm chức Chủ tịch nước như cơ chế của Trung Cộng. Đây là sự việc rất có thể xảy ra.”

Ông Vũ Quốc Ngữ cũng có cùng nhận định trên với ông Thắng. Ông Ngữ nói thêm: “Cũng có thể như thế vì hiện giờ, Việt Nam từ xưa và mãi cho đến gần đây cũng áp dụng mô hình quản lý của Trung Cộng. Rất có thể trong thời gian tới họ sẽ nhất thể hóa vị trí Tổng Bí Thư và vị trí Chủ tịch nước, giống như cơ cấu của nhà nước Trung Cộng.”

Hồi năm ngoái, sự vắng mặt ‘bí ẩn’ của ông Quang trong một tháng – từ tháng 7 năm 2017- dẫn đến những tin đồn về một cuộc đấu đá nội bộ trong hàng ngũ lãnh đạo hàng đầu Việt Nam, gây sự chú ý của báo chí quốc tế.

Trước Hội nghị Trung ương 7 vào tháng 5/2018, tác giả David Hutt dẫn một bài viết của ông Lê Hồng Hiệp, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu đông nam Á Yusof Ishak ở Singapore, cho biết ông Nguyễn Thiện Nhân, người đang giữ chức Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh sau cú rớt đài của ông Đinh La Thăng, được cho là sẽ được cất nhắc lên làm Chủ tịch nước.

Ông Nguyễn Thiện Nhân.
Ông Nguyễn Thiện Nhân.

Theo ông David, kiểu người ba phải như ông Nhân lại “chính là tuýp người mà Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, thích.” Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của ông Trọng, đã “thay đổi theo chiều hướng bảo thủ hơn”. Quyết sách của Đảng đã trở nên ‘tập trung hơn’ mặc dù vẫn đi theo sự “đồng thuận” dựa trên nguyên tắc “dân chủ tập trung.”

Cố nhà báo Bùi Tín lý giải với VOA vì sao dưới con mắt ông Nguyễn Phú Trọng, ông Thiện Nhân là ứng viên sáng giá cho chức vụ này:

“Ông Nguyễn Phú Trọng chọn ông Nguyễn Thiện Nhân là vì ông Nhân nổi tiếng là con người rất là ‘hiền lành, có thể nói là mềm yếu, người ít có ý kiến độc lập, chuyên môn nghe theo người lãnh đạo.”

Blogger Phó Đức Hồng từng nhận định trên trang web của VOA: “Ông Nhân là mẫu người thích hợp với vai trò chủ tịch nước-vai trò vốn mang tính biểu tượng.”

Một ứng viên khác được nhắc đến như những ứng viên có tiềm năng là ông Nguyễn Văn Bình, cựu Thống đốc Ngân hàng Nhà nước – hiện là Trưởng ban Kinh tế Trung ương.

Ông Đinh Thế Huynh và ông Trần Quốc Vượng.
Ông Đinh Thế Huynh và ông Trần Quốc Vượng.

Trước Hội nghị Tung ương 7, nhiều bài báo trên các trang mạng xã hội thậm chí nói rằng sự nghiệp chính trị của Chủ tịch Trần Đại Quang coi như đã được định đoạt, và việc ông sang Nhật chữa bệnh chỉ là một sự ‘dàn xếp’ trước những thay đổi nhân sự sẽ được công bố tại Hội nghị này. Tuy nhiên, dù sắc diện có thay đổi, ông Quang vẫn ngồi bên cạnh ông Trọng để tọa trì Hội Nghị.

Ngày 18 và 19/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chủ tọa cuộc họp của Bộ Chính trị cho ý kiến về các đề án chuẩn bị trình Hội nghị Trung ương 8, khóa XII.

Blogger Nguyễn Hưng Quốc từ Úc viết trên Facebook hôm 21/9 sau khi Hà Nội loan tin ông Quang chết vì ‘virus độc lạ’: “Cái chết của ông, một trong “tứ trụ triều đình”, liệu có dẫn đến sự thay đổi gì trong tình hình chính trị Việt Nam hay không? Câu trả lời hầu như chắc chắn: Không. Vấn đề ở Việt Nam nằm trong bộ máy chứ không phải ở từng cá nhân. Cá nhân này chết thì có cá nhân khác thay thế. Nhưng bộ máy thì vẫn tiếp tục chạy. Không có gì đổi khác cả.”

Trần Đại Quang qua đời vì mắc ‘virus hiếm và độc hại’

Trần Đại Quang – Tập Cận Bình (2016)

Chủ tịch nước Trần Đại Quang, một trong ba lãnh đạo hàng đầu của csvn, vừa qua đời ở tuổi 62 vì mắc “virus hiếm và độc hại”, truyền thông nhà nước )dẫn lời người chuyên trách về sức khỏe của cán bộ Trung ương cho biết hôm 21/9.

“Các giáo sư, bác sĩ Nhật đã chữa trị và củng cố sức khoẻ cho Chủ tịch nước khoảng một năm nay. Tuy nhiên, bệnh này trên thế giới chưa có thuốc để điều trị khỏi hoàn toàn mà chỉ có thể chặn lại và đẩy lùi một thời gian”, báo VnExpress dẫn lời ông Nguyễn Quốc Thiệu, Trưởng ban bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương cho biết.

Vẫn theo nguồn tin trên, ông Trần Đại Quang đã được phát hiện “mắc loại bệnh virus hiếm và độc hại” từ tháng 7 năm ngoái và đã đi Nhật 6 lần để chữa trị.

Ông Trần Đại Quang nhập viện Trung ương Quân đội 108 vào chiều 20/9 và qua đời khoảng 10:05 sáng 21/9 sau khi rơi vào tình trạng hôn mê hoàn toàn, theo VnExpress.

Ông Trần Đại Quang tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch nước vào năm 2016. Kể từ đó, ông thường xuyên có mặt trong tất cả các sự kiện quan trọng bên cạnh Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng. Vì vậy, khoảng thời gian ông đột nhiên vắng mặt trên các bản tin ngay vào thời điểm diễn ra Hội nghị Trung ương 7 hồi tháng 5 đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về tình trạng sức khỏe của ông có liên quan đến cuộc chiến giành quyền lực trong nội bộ đảng Cộng sản. Một số nguồn tin nói ông đã bị thay thế “vì lý do sức khỏe”.

“Các chuyên gia tin rằng ông nắm giữ phần lớn quyền lực trong cuộc chiến lãnh đạo đất nước”, theo NPR.

Ông Trần Đại Quang đã không xuất hiện trước công chúng vài tuần trước khi cái chết của ông được công bố.

Ông Trần Đại Quang sinh ngày 12/10/1956, quê ở xã Quang Thiện, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Trước khi lên làm chủ tịch nước, ông Quang từng có nhiều năm là cán bộ Cục bảo vệ chính trị, Cục trưởng Cục Tham mưu An ninh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, sau đó làm Thứ trưởng Công an là trở thành người đứng đầu Bộ Công an, cơ quan thường xuyên bị các nhà phê bình quốc tế chỉ trích về hồ sơ nhân quyền tại Việt Nam (theo NPR) vào tháng 8/2011.

Nhiều đại diện ngoại giao của các nước đã gửi lời chia buồn với cs Việt Nam.

“Thay mặt Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam, tôi xin gửi lời chia buồn chân thành về việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần. Chúng tôi xin bày tỏ lòng cảm thông tới gia đình ông và nhân dân Việt Nam vào thời khắc đau buồn này”, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink viết trên trang Facebook.

“Chủ tịch nước Trần Đại Quang là một người bạn của mối quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam. Sự tiếp đón của ông trong chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Donald J. Trump tới Hà Nội vào tháng 11 năm 2017 đã giúp đưa mối Quan hệ Đối tác Toàn diện Hoa Kỳ – Việt Nam lên tầm cao mới trên cơ sở hiểu biết lẫn nhau, có lợi ích chung và mong muốn chung nhằm thúc đẩy hòa bình, hợp tác, thịnh vượng và an ninh trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, người đại diện chính phủ Mỹ nói về Chủ tịch Trần Đại Quang trong thư chia buồn.

Đại sứ quán Nga cũng bày tỏ chia buồn với CS Việt Nam. “Chúng tôi xin bày tỏ những lời chia buồn sâu sắc nhất về việc Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, đồng chí Trần Đại Quang từ trần”, theo thông cáo đăng trên trang Twitter của cơ quan đại diện ngoại giao Nga.

(VOA)

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*