Người Iran đứng lên, chính phủ đối mặt đe dọa

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper hôm 12/1 nói rằng chính quyền của TT Trump không nghĩ rằng Iran sẽ tiếp tục các cuộc tấn công quân sự để trả đũa vụ không kích triệt hạ vị tướng đầy quyền lực của Iran, theo AP.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper.

Hãng tin cho biết Ngũ Giác Đài nói rằng chính phủ Iran đang phải đối mặt với mối đe dọa ngay ở trong nước sau vụ bắn hạ một máy bay dân sự của Ukraine khiến cho tất cả hành khách và phi hành đoàn 176 người thiệt mang.

“Ta có thể thấy người dân Iran đang đứng lên và khẳng định quyền bàu tỏ của họ, khát vọng của họ về một chính phủ tốt đẹp hơn – một chế độ khác”, ông Esper nói.

Tình hình dân chúng Iran biểu tình chống chính phủ

Thế rồi việc Iran nhận trách nhiệm, khi ngày càng có nhiều bằng chứng, làm bùng lên nỗi phẫn nộ ở Iran với nhà cầm quyền.

Điều gì xảy ra tại các cuộc biểu tình?

Các cuộc biểu tình hôm Chủ nhật 12/1 kéo dài tới đêm khuya, và liên tiếp trong 3 ngày qua, người dân đã tỏ rõ sự tức giận đối với chính phủ Iran và Vệ binh Cách mạng đầy quyền lực, và lực lượng này đã bắn hạ chiếc máy bay dân dụng của Ukraine.

Tin cho hay một số người biểu tình đã bị thương khi lực lượng an ninh phá vỡ một cuộc biểu tình ở Công trường Azadi, Tehran. Ở đó người dân hô khẩu hiệu “cái chết cho tên độc tài” – ý muốn nói đến Lãnh đạo Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Một video trên mạng xã hội có hình ảnh được cho là quân của Lực lượng Phản kháng Basij, một tổ chức bán quân sự thường được nhà nước sử dụng để đàn áp người bất đồng trong nước, tấn công người biểu tình ở khu vực này. Có thể nghe thấy tiếng súng nổ trong video.

TT Trump đã viết trên tweeter “To the leaders of Iran – DO NOT KILL YOUR PROTESTERS. Thousands have already been killed or imprisoned by you, and the World is watching. More importantly, the USA is watching. Turn your internet back on and let reporters roam free! Stop the killing of your great Iranian people!

Nhiều nhân vật nổi tiếng ở Iran cũng lên tiếng ủng hộ các cuộc biểu tình.

Đội trưởng đội bóng chuyền quốc gia, Said Marouf, viết trên Instagram về “sự đàn áp” ở Iran vì vụ bắn rơi máy bay, anh nói anh hy vọng là “lần thể hiện cuối cùng” của “sự lừa dối và ngu xuẩn”.

Một trong những diễn viên nổi tiếng nhất của Iran, Taraneh Alidoosti, viết rằng người dân Iran được đối xử không như những công dân bình thường mà như là “con tin”.

Diễn biến mới nhất liên quan đến chuyến bay PS752

Thủ tướng Canada Justin Trudeau phát biểu tại một lễ tưởng niệm cho 57 nạn nhân Canada rằng nước ông “sẽ không nghỉ ngơi cho tới khi chúng tôi có được giải trình trách nhiệm.”

Trong khi đó, chính phủ Iran phủ nhận đã có âm mưu che đậy sự việc.

“Trong những ngày buồn bã này, có nhiều ý kiến chỉ trích đối với các viên chức của đất nước Iran; một số người chúng tôi còn bị cáo buộc đã nói dối và giữ bí mật. Nhưng thực sự mọi chuyện không phải như vậy,” phát ngôn nhân chính phủ Iran, Ali Rabiei nói với báo giới hôm thứ Hai.

“Thực tế là chúng tôi không nói dối,” ông nói thêm, “việc thiếu nguồn tin chính xác” và “chiến tranh tâm lý của Mỹ” đã dẫn đến việc chính ông và các giới chức khác phủ nhận máy bay bị bắn rơi.

Ông cũng khẳng định rằng các viên chức cao cấp, trong đó có Tổng thống Rouhani cũng không biết phi đạn đã bắn vào chuyến bay cho tới tận đêm thứ Sáu.

Ông vẫn ca ngợi Chuẩn tướng Amir Ali Hajizadeh, tư lệnh Phòng không của Vệ binh Cách mạng vì đã có lời thừa nhận “trung thực” và “mạnh dạn” rằng quân đội của ông chịu trách nhiệm về bi kịch này. Và rằng đơn vị phòng không đã nhiều lần kêu gọi ngưng các chuyến bay dân sự trong khu vực đêm đó. Một chỉ huy đơn vị phòng nói rắng không thấy chiếc phi cơ của Ukraine và tin rằng đó là phi đạn (của Mỹ) bay tới từ khoảng cách chừng 19 km.

Theo quy định thì quân nhân này đã xin mệnh lệnh để hành động đáp trả, nhưng không liên lạc được với cấp trên vì “hệ thống liên lạc hỏng”. “Anh chỉ có 10 giây để quyết định,” vị tướng nói thêm. “Anh có thể quyết định bắn hay không bắn, và trong hoàn cảnh đó anh đã quyết định sai lầm.”

Tổng thống Iran Rouhani gọi sự việc này là “một lỗi lầm không thể tha thứ” và hứa rằng những ai chịu trách nhiệm sẽ bị nêu tên và truy tố.

Tuy thế, sự việc đã bộc lộ các vấn đề nghiêm trọng của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, lực lượng luôn được bộ máy thần quyền mà nước này ca ngợi là “vô cùng tinh nhuệ”. Nhưng theo báo Times of London, vụ “ngón tay run bấm nút phi đạn” của Vệ binh Cách mạng Iran cho thấy đơn vị phòng không của họ trên bầu trời thủ đô Tehran thật sự “xuống cấp”.

Việc dùng radar mà đa số do Nga cung cấp có vẻ khiến người Iran “không nhìn ra các loại phi cơ tàng hình của Hoa Kỳ” mà chỉ thấy phi cơ dân sự. Bài báo ‘Iran-US tensions: nervous trigger fingers are a recipe for disaster’ sự việc này là một thảm họa.

Tuy nhiên, giới chức Ukraine nay cũng đặt câu hỏi vì sao Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO, có trụ sở ở Montreal) lại không ra lệnh đóng không phận Iran trong đêm nổ ra cuộc oanh kích của Iran nhằm vào các mục tiêu của Mỹ ở Iraq.

Được biết đêm hôm đó, các chuyến bay từ sân bay quốc tế Tehran vẫn hoạt động bình thường, và chỉ có hai chuyến tạm hủy sau khi phi cơ Ukraine bị bắn hạ, rồi tất cả các chuyến nối lại sau đó trong vòng chưa đầy 2 tiếng đồng hồ.

Người dân Iran 3 ngày qua đã xuống đường biểu tình sau khi quân đội nước này thừa nhận bắn nhầm chiếc máy bay dân sự làm tất cả 176 hành khách, đa số là dân Iran, trên tàu thiệt mạng.

Người dân Iran hôm 11/1 tưởng niệm các nạn nhân vụ bắn hạ máy bay.

Sáng 12/1, Tổng thống Trump đã bày tỏ hậu thuẫn với người dân Iran trên Twitter.

“Gửi lãnh đạo Iran – KHÔNG ĐƯỢC GIẾT HẠI NGƯỜI BIỂU TÌNH”, ông Trump viết.

“Hàng ngàn người đã bị các lực lượng cảnh sát sát hại hoặc tống giam,. Thế giới đang theo dõi. Quan trọng hơn nữa, Hoa Kỳ đang theo dõi. Hãy khôi phục Internet và cho các phóng viên tự do đưa tin! Chấm dứt giết hại người dân Iran vô tội!”

Theo AP, ông Esper cho rằng Iran đã hành động “đúng đắn khi thừa nhận” vụ bắn hạ máy bay Ukraine. Tuy nhiên chính phủ cần bồi thường và tìm cách xoa dịu những thiệt hại, mất mát về nhân mạng của thân nhân người dân.

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ cũng nói thêm rằng chính quyền Hoa Kỳ vẫn giữ đề nghị thương thảo một thỏa thuận nguyên tử mới mà không có bất kỳ điều kiện tiên quyết nào.

(Theo AP)

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*