Ký Thiệt: Cao hơn hay thấp hơn?

Thế là ông James Comey đã cho trình làng cuốn sách của ông (A Higher Loyalty: Truth, Lies and Leadership) rất rình rang, đúng như TTDC (Truyền Thông Dòng Chính chứ không phải Truyền Thông Dân Chủ) và TTTT (không phải Truyền Thông Thổ Tả mà là Truyền Thông Thiên Tả) đã đánh trống thổi kèn quảng cáo trước đây cả tháng.

Mở màn với một cuộc phỏng vấn mặt đối mặt do George Stephanopoulos thực hiện trên ABC News tối chủ nhật 15 tháng 4, thu hút 9.8 triệu người xem, ít hơn “sô” phát giải nhạc đồng quê của CBS, và thua xa “60 Munites” cũng trên CBS với  Daniels Bão tố (Stormy Daniels) lôi cuốn 22 triệu khán giả. Rõ ràng sức thu hút quần chúng của một ông trùm FBI bị đuổi sở kém xa một “minh tinh” phim ếch nhái.

Ông Comey đã “tiết lộ” những gì trong gần một tiếng đồng hồ (r‎út từ một cuộc phỏng vấn thu hình trước kéo dài 5 giờ)?

Ông Comey nói nhiều, nói rất nhiều, và nói về nhiều chuyện, về nhiều vấn đề mà khán giả khổng thể nhớ nổi, ngoài hai điều.

Thứ nhất, ông Comey rất yêu… ông Comey, và rất ghét ông Trump. Trong cuộc phỏng vấn, ông Comey thường nói về mình ở ngôi thứ ba và tự gọi mình là một người “lãnh đạo” và dạy khán giả, mà ông ta nghĩ là những người thấp kém hơn mình, làm cách nào để một ngày nào đó có thể vươn tới địa vị cao cả như mình. Ông ta khiêm tốn nói: “Có lẽ tôi có thể hữu dụng bằng cách đưa ra cho mọi người, đặc biệt là những người trẻ, một quan niệm về sự lãnh đạo phải như thế nào” (ông ta không nói làm thế nào để khỏi bị …sa thải!)

Ông Comey tự khoe để mọi người biết là mình cao 6-foot-8, còn ông Trump chỉ cao có 6-foot-3 và bàn tay cũng không lớn bằng bàn tay ông ta! Cựu giám đốc FBI cũng chê ông tổng thống có hai cái quầng hình bán nguyệt màu vàng ngay bên dưới hai mắt! Gì nữa? Cái “thai” (tie) ông Trump đeo quá dài, luôn luôn quá dài! Gì nữa? Comey có óc hài hước. Trump không biết khôi hài là gì! Comey khoe: “Tôi không bao giờ thấy ông ta cười. Không cười nơi công cộng. Không cười chốn riêng tư. Tại một bữa ăn tối với vài người, dù không phải là diễn viên hài hước nhưng thỉnh thoảng tôi nói vài chuyện vui khiến mọi người cười khúc khích với nhau”.

Có ai yêu ông Comey hơn chính Comey?

Thứ hai, ông Comey tự cho mình là người liêm chính nhất từ cổ chí kim. Trong cuộc phỏng vấn, ông Comey tự gọi mình là “một con người khiếm khuyết sâu xa được bao quanh bởi những con người khiếm khuyết khác cố gắng làm những quyết định với một con mắt, không phải về chính trị, nhưng về những giá trị cao hơn”. Thế nhưng, ở một đọan khác ông Comey đã tự thú ông ta đã đưa ra những quyết định về vụ bà Clinton là dựa trên những lý‎ do chính trị chứ không phải pháp lý.

Ông Comey tự biện minh: “Tất cả chuyện đó đã xảy ra khi tôi phải lấy  quyết định trong một tình huống mà Hillary Clinton đã chắc chắn trở thành tổng thống, sự quan ngại của tôi về việc làm cho bà trở thành một tổng thống bất hợp pháp bằng cách che giấu sự mở lại cuộc điều tra mang nhiều gánh nặng hơn mà nó sẽ có nếu cuộc bầu cử cho thấy sát nút hơn, hay nếu Trump vượt lên đứng đầu trong tất cả các bảng thăm dò.”

Ông  Comey còn nói tới những chuyện trong một hồ sơ do Christopher Steele, một cựu điệp viên Anh, lập ra bằng tiền của quỹ tranh cử Hillary Clinton, cáo buộc ông Trump đủ thứ tội trong quá khứ, lúc ông ta chưa làm tổng thống, và đã bị xem là vô giá trị, không đáng tin. Đây, nguyên văn lời ông Comey nói với Stephanopoulos trên ABC News: “Tôi không biết tổng thống đương nhiệm của Hoa Kỳ có đái vào nhau với gái điếm ở Mạc-tư-khoa năm 2013 hay không. Chuyện ấy có thể thật, nhưng tôi không biết.” Đó không thể là lời nói của một giám đốc FBI, dù là đang tại chức hay đã bị đuổi sở.

Như vậy thì ông Comey liêm chính ở chỗ nào và tại sao ông ta lại viết sách để trả thù ông Trump, nói xấu ông Trump, và tự phơi bày cái xấu của mình, và đang nói rất nhiều để chào hàng, để quảng cáo cuốn sách?

Ông Comey nói như sau về cái tôi (ego) của mình: “Một trong những điều tôi đã chiến đấu trong suốt cuộc đời là cái tôi của mình và tôi phải thận trọng không say mê quan điểm của chính mình về mọi việc. Và do chiến đấu chống lại cái tôi và nhận thức của tôi rằng hồi ký‎‎ là sự thể hiện cái tôi đã thuyết phục tôi sẽ không bao giờ viết một cuốn sách”. 

Thế thì ai là tác giả cuốn “A Higher Loyalty”? Và nghe nói kẻ viết ra nó đã được nhà xuất bản đưa trước tới 10 triệu đô.

Để quảng cáo cho cuốn sách, sau ABC News, James Comey đã “chạy” suốt 72 tiếng đồng hồ, trả lời các cuộc phỏng vấn với Bret Baier trên Fox News,  Judy Woodruff trên CBS, Jade Tapper và Anderson Cooper trên CNN, Rachel Maddow trên MSNBC, Stephen Cobert trên CBS, và “The View” trên ABC. Sau đó, ngày 18 tháng 4 lên đường để ra mắt cuốn “A Higher Loyalty” qua 10 thành phố từ miền đông tới miền tây mà nghe nói hơn một triệu cuốn sách đã được phát hành đợt đầu.

Về phần người đọc, cuốn “A Higher Loyalty” đã được đón nhận ra sao? Xin điểm vài nhận định vắn tắt của giới truyền thông Mỹ và quốc tế qua các tựa đề:

“Cuốn sách của James Comey có thể đe dọa sự khả tín của người chứng công tố trưởng?” (USA Today). “Comey là một người hùng hay là kẻ gian tà? Một câu hỏi sai” (Washington Post). “Cuốn ‘A Higher Loyalty’ của James Comey là một biên khảo về những mâu thuẫn” (Rolling Stone). “Comey có thể là nhiều thứ, nhưng ông ta thực sự là một kẻ nói dối” (BBC News). “Truyền thông dòng chính tấn công James Comey từ phía tả mặc dầu sự dập vùi Trump liên tục của viên cựu trùm FBI (Fox News). “James Comey: một truyền thuyết trong chính đầu ông ta, nhưng không có ở FBI” (Power Line). Kyle Smith của tạp chí National Review thì đổi tên Comey thành “Comedy”!

Nữ Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng Hòa, Ronna Romney McDaniel, nhận định như sau: “Chuyến du hành quảng cáo sách của James Comey đã tái xác dịnh sự trung thành thực sự cao hơn của ông ta là với chính ông ta. Điều duy nhất tệ hại hơn lịch sử thiếu phẩm cách của Comey là ông ta sẵn sàng nói bất cứ điều gì để bán sách. Ông ta không có uy tín và TT Trump đã làm đúng khi nghe theo lời kêu gọi của lưỡng đảng để sa thải Comey.”

Phải chăng vì bị đuổi sở bất ngờ, mất tiền hưu và gần một năm qua không có việc làm, không có tiền tiêu xài mà Comey oán hận TT Trump nên đã viết cuốn “A Higher Loyalty” để trả thù, rửa hận, hay còn vì lý do nào khác?

Thật ra, từ ngày tuyên thệ nhậm chức hơn một năm nay, TT Trump đã đuổi sở nhiều phụ tá và nhân viên cao cấp, nhưng chưa có ai viết sách chửi ông ta, trong đó có Anthony Scaramucci, được bổ nhiệm làm giám đốc thông tin tại Bạch Cung được hơn một tuần (11 ngày) thì bị đuổi, chưa lãnh lương, và  không nghe nói đã phạm lỗi gì. Ông Scaramucci đã xuất hiện trên Fox News hôm thứ hai 16 tháng 4, và đã an ủi Comey như sau: “You đã làm việc cho tổng thống – ông ta đã là boss của you, OK. Ông ta đã đắc cử để đuổi you. Tôi đã bị đuổi. Không phải là chuyện lớn. Tôi vẫn trung thành với tổng thống. Và tôi nghĩ rằng khi you làm giám đốc FBI, you ở một cấp bực nhất định. Hãy tự đặt mình dưới quyền tổng thống, và hãy im mồm.”

Về phía nhân viên FBI, cựu đồng nghiệp hay thuộc cấp của cựu Giám đốc Comey, có vài người đã lên tiếng bênh vực ông ta khi ông ta bị sa thải. Nhưng nay, nhìn gương mặt u ám bộc lộ đầy hận thù của ông Comey trên TV và nghe những gì ông ta nói, nhiều người đã không nén được sự khích động và thất vọng về những điều mà họ cho là “lỗi lầm lớn nhất trong lịch sử”.

Ron Hoska, cựu phụ tá giám đốc FBI, đã mạnh mẽ chỉ trích cựu “boss” nhân danh những nam và nữ nhân viên FBI gương mẫu, những người không có một tí hứng thú nào về việc bán sách hay cái tôi của Comey, nhưng đang là nạn nhân của những thông điệp mà ông ta gửi tới công chúng với mỗi lần xuất hiện trên TV, mỗi cuộc phỏng vấn trên báo chí.

Terry Turchie, cựu phó phụ tá giám đốc chống khủng bố, đặc biệt bị xúc phạm bởi sự biện hộ của ông Comey về việc tiết lộ tin mật cho báo chí mà ông ta cho là điều “hợp l‎ý” (appropriate). Turchie nói rằng điều ấy hoàn toàn không hợp lý và hạ thấp văn phòng giám đốc FBI. FBI không bao giờ rò rỉ tin mật ra ngoài. Comey đã tự hào về sự tiết lộ tin mật ra ngoài của ông ta và nói rằng ông ta đã làm như vậy vì điều ấy “tốt” cho nước Mỹ! Tốt cho nước Mỹ mà Comey đã giấu tên khi ông ta tiết lộ tin mật của FBI cho một người bạn, một giáo sư luật tại Đai Học Columbia. Đó là lý do khiến TT Trump đã gọi James Comey là “một kẻ nói dối, một kẻ tiết lộ tin mật, một trái bóng lấm bùn” (a liar, a leaker, and a slimeball).

Lời lẽ như vậy không thích hợp lắm cho vị tổng thống một siêu cường, nhưng trong trường hợp này ta nên thông cảm và … tha thứ cho ông Trump vì tác phong và hành xử của ông Comey quả là không oan tí nào.

Cuốn sách của một viên cựu giám đốc FBI và những lời qua tiếng lại với vị tổng thống đương nhiệm không phải là điều tốt đẹp cho nước Mỹ.

Những việc  ông Comy đã  và  đang làm gây rất nhiều khó hiểu cho mọi người và  nhiều  người còn cho là “lỗi lầm lớn nhất trong lịch sử”, hay “không nên làm” thực ra lại rất phù hợp với tướng của ông nếu dựa theo tướng pháp Ngô Hùng Diễn.

Theo GS Trần Quang Quyến, dựa trên tướng pháp Ngô Hùng Diễn  thì  ông Comey có những đặc điểm về tướng như sau: da mặt ông mốc, gọi  là “ mặt mốc”, giống như Tào Tháo trong truyên Tam Quốc Chí.  Người có mặt mốc thì thường là bất trung.  Thêm vào đó , mặt  ông Comey hình vuông.  Mặt mốc mà đi chung với  mặt vuông thì là người hết sức ham muốn công danh, quyền hành, sẵn sàng đánh đổi mọi thứ.  Mắt ông thiếu “thần” mà lại “lộ”, thành thử làm việc bồng bột và thiếu đắn  đo suy nghĩ.  Xung quanh miệng ông xám như ám khói là tướng đang bị thị phi đàm tiếu bởi nhiều người.  Bàn tay ông dài quá kích thước nên là người bất quyết, do dự.  Trong khi đó, người  có  bàn tay ngắn là người cương quyết, dứt khoát;  còn người có bàn  tay dài  trông  gọn  gàng  thon thả  là  người  tin cẩn  được.

Với cuốn “A Higher Loyalty”, James Comey sẽ trở nên giàu to, nhưng hiển nhiên ông ta bị mất nhiều thứ mà một phần đã được nói tới ở trên. Còn những gì sẽ xảy ra cho tác giả của nó do cuốn sách “nói tất cả” thì hình như không tươi sáng cho lắm.

Vì “nói tất cả” nên có những đoạn trong cuốn sách có thể trở thành cái “boomerang” quay trở lại làm phiền cho ông Comey. Do yêu cầu của 11 dân biểu Cộng Hòa, Bộ Tư Pháp đã chuyển cho Quốc Hội những “memo” của ông Comey về vụ tiết lộ tin mật cho báo The Wall Street Journal và vụ “emails” của bà Hillary Clinton. James Comey, Andrew McCabe và vài viên chức khác tại FBI và Bộ Tư Pháp có thể bị điều tra và truy tố về tội khai gian, tiết lộ tin mật

Bộ Tư Pháp và FBI đang đứng trước một cuộc khủng hoảng lãnh đạo và niềm tin chưa từng có mà James Comey là kẻ đã bứt dây làm động rừng và có lẽ đang lo lắng cho tương lai dù sự thành công quá mức về chuyện bán sách.

Cuốn sách mang cái nhan đề thật cao cả nhưng nội dung thật thấp hèn.

Ký Thiệt

James Comey và G. Stephanopoulos