Ký Thiệt: Ai thông đồng, ai “quid pro quo”?

“Thông đồng” đã nghe nói nhiều từ ngày ông Trump trở thành tổng thống thứ 45 của nước Mỹ sau cuộc bầu cử năm 2016, còn “quid pro quo” thì mới xuất hiện từ vài tháng nay, khi Hạ viện Hoa Kỳ quyết định mở cuộc điều tra “đàn hặc” (impeach) ông Trump và được lặp đi lặp lại mỗi ngày tại cuộc điều trần đối chất cho tới trên báo chí, truyền hình, truyền thanh…

Thông đồng (collusion) thì dễ hiểu, nhưng, “quid pro quo” là cái gì?

“Quid pro quo” có nghĩa là “đổi cái này lấy cái kia”, mà Anh ngữ, một thứ tiếng được coi như “quốc tế ngữ” để chính thức dùng trong mọi giao dịch giữa các quốc gia trên thế giới, phải mượn của tiếng cổ La-tinh, trong khi tiếng Việt của ta gọi là “bánh ít đi, bánh quy lại”, không phải vay mượn của ai, rất trong sáng, lại có vần có điệu, ai nghe cũng hiểu, từ người nông dân mù chữ cho tới các ông bà tiến sĩ cử nhân.

“Quid pro quo” đã được các ông bà dân biểu đảng Dân Chủ tại Hạ Viện Mỹ dùng như mấu chốt của cuộc đàn hặc, hay luận tội, để truất quyền tổng thống của ông Trump, người đã được dân Mỹ bầu lên một cách hợp pháp hợp hiến.

Cuộc điều tra đàn hặc TT Trump đã bắt nguồn từ lời tố giác của một người thổi còi báo động nặc danh trong bóng tối nói rằng trong cuộc điện đàm ngày 25 tháng 7 vừa qua với Tổng thống Zelensky của Ukraine, ông Trump đã muốn Ukraine mở một cuộc điều tra về cựu Phó tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden trong khi tại chức có thể đã phạm tội tham ô liên hệ tới Ukraine. Người thổi còi báo động bí mật, được suy đoán là một viên chức CIA biệt phái làm việc tại Tòa Bạch ốc, cáo buộc ông Trump đã lạm dụng quyền hạn tổng thống của mình để thủ đắc lợi riêng, trong đó có việc đình hoãn chuyển giao gần 400 triệu đô-la viện trợ quân sự cho Ukraine như một điều kiện để Ukraine phải mở cuộc điều tra trước khi có 400 triệu, gọi là “quid pro quo”, hay là một vụ trao đổi “bánh ít đi, bánh quy lại”.

Nhưng trong bản văn ghi lại cuộc điện đàm được Tòa Bạch ốc phổ biến vào cuối tháng 9 vừa qua không có điều gì có thể gọi là “quid pro quo” để mở cuộc điều tra, nhưng phe Dân Chủ biện giải rằng việc trao đổi có thể hiểu được với những áp lực tiếp theo sau cuộc điện đàm đưa đến việc ông Trump có thể đã phạm tội mưu toan đòi hối lộ hay tống tiền, những tội có thể bị đàn hặc.

Trước bất cứ tòa án nào và muốn buộc tội bất cứ bị cáo nào, dù là một thường dân hay một viên chức nào, về tội đòi hối lộ hay tống tiền, cũng cần phải có bằng chứng, và nhất là phải có nạn nhân. Tỷ phú Donald Trump, đương kim tổng thống siêu cường Hoa Kỳ, người được coi là nắm trong tay nhiều quyền lực nhất thế giới, bị điều tra hỏi tội về việc “có thể” đòi hối lộ hay tống tiền mà không có bằng chứng, cũng không có nạn nhân! Bằng cớ là cả tổng thống và bộ trưởng ngoại giao Ukraine đều tuyên bố rằng họ không cảm thấy bị áp lực gì cả và ông Trump đã không đòi hỏi trao đổi gì cả cho việc điều tra ông Biden.

Vì vậy, những cuộc điều trần đối chất đã diễn ra từ kín đến hở, các nhân chứng do phe Dân Chủ gọi ra đã không đưa được bằng chứng nào cho thấy ông Trump đã chơi trò “quid pro quo”, hay đòi hối lộ, hay tống tiền.

Buổi đối chất được cho là “nặng ký” nhất của cuộc điều tra cho đến nay là lời khai của nhà ngoại giao Gordon Sondland, đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Âu, đã nói rằng ông ta “suy đoán” rằng ông Trump đã đề nghị một vụ “quid pro quo” như một phần thưởng dành cho ông Zelensky, tổng thống vừa mới đắc cử của Ukraine, một cuộc thăm viếng Tòa Bạch ốc, để đổi lấy cuộc điều tra ông Biden. Ông Sondland nhấn mạnh rằng đó chỉ là suy đoán và trong cuộc nói chuyện duy nhất của ông ta với ông Trump về vấn đề này, ông tổng thống đã bảo ông ta rằng “không có quid pro quo” trong vụ này!

Trong cuộc vận động tranh cử ngay tối hôm đó, 26 tháng 11, ông Trump đã nói với đám đông cử tri ủng hộ mình: “Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine đã tuyên bố rằng, trích, ‘Đại sứ Sondland đã không nói với chúng tôi, và chắc chắn đã không nói với tôi, về sự ràng buộc giữa tiền viện trợ và cuộc điều tra’. Tôi đã không hề nói như vậy với ông ta.”

Không nhân chứng nào trong cuộc điều tra đàn hặc đã liên kết sự đình hoãn viện trợ quân sự với cuộc điều tra của Ukraine hay đưa ra một lý do cho sự sự đình hoãn ấy. Tiền viện trợ cho Ukraine đã bị đình hoãn khoảng hai tháng, trước khi bắt đầu được chuyển cho Ukraine vào ngày 11 tháng 9, hai ngày sau khi Quốc hội nhận được tố giác của người thổi còi báo động.

Ông Trump nhìn nhận đã muốn có một cuộc điều tra về sự cáo giác tham ô liên quan đến ông Biden và người con trai (Hunter), kẻ đã được nhận vào hội đồng quản trị công ty khí đốt Burisma lớn nhất tại Ukraine, năm 2014 với số lương tháng 50 ngàn đô-la, trong khi cha có nhiệm vụ thi hành chính sách của Tòa Bạch ốc đối với Ukraine dưới thời Obama.

Điều đáng lưu ý là gần đây, ông Biden đã khoe khoang với các phóng viên báo chí Mỹ về việc vào mùa xuân 2016 ông ta đã đe dọa ngăn chặn một tỉ đô-la cung cấp cho Ukraine dưới hình thức cho vay không lời để buộc tổng thống Ukraine phải sa thải viên công tố trưởng của nước này. Viên công tố này, Viktor Shokin, được xem như là người không tích cực trong việc bài trừ nạn tham nhũng tại Ukraine nhưng lại đang dòm ngó vào chuyện bê bối tai tiếng trong Công ty Burisma, nơi Hunter Biden, con ông Biden, đang làm lớn và lãnh lương lớn mà không hề có kinh nghiệm gì về dầu khí.

Ngày 27 tháng 11 vừa rồi, Tòa Bạch ốc tuyên bố rằng đã trải qua 64 ngày kể từ khi bà Chủ tịch Hạ viện Pelosi “loan báo khởi sự cuộc đàn hặc vô căn cứ và dối trá này, các dân biểu đảng Dân Chủ đã hoàn toàn bỏ rơi nhiệm vụ của họ đối với người dân Mỹ trong khi Tổng thống Trump tiếp tục đạt những thành quả” về chính sách ngoại thương, về an ninh quốc gia và trên các mặt trận khác.

Tòa Bạch ốc đã bày tỏ ý kiến không lạc quan về sự tham dự của Tổng thống Trump vào cuộc điều trần đàn hạch của Ủy ban Tư pháp Hạ viện vào ngày thứ hai, 2 tháng 12. Bộ trưởng Báo chí Stephanie Grisham nói trong bản tuyên bố bố rằng Tòa Bach ốc đang duyệt xét thư mời của Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Jerold Nadler. Bà Grisham viết: “Nhưng hiển nhiên mọi người Mỹ đều thấy là bức thư này được gửi tới vào lúc kết thúc một thủ tục bất hợp pháp dối trá mang tính cách phe đảng. Tổng thống đã không làm điều gì sai trái, và các dân biểu đảng Dân Chủ biết như vậy”.

Bức thư của ông Nadler thông báo rằng Ủy ban tư pháp sẽ mở phiên điều trần đàn hặc đầu tiên vào ngày 4 tháng 12 và tập trung vào định nghĩa của Hiến pháp về “trọng tội và khinh tội” như tiêu chuẩn để đàn hặc và sau đó xem xét những hành động của ông Trump liên quan tới viện trợ quân sự cho Ukraine.

Ông Trump là tổng thống Mỹ thứ tư phải đối diện với đe dọa bị Quốc hội truất quyền, nhưng đặc biệt có một không hai khi cuộc đàn hặc đang diễn ra trước một cuộc bầu cử trong đó ông tổng thống bị đàn hặc sẽ dự tranh để được ngồi lại Tòa Bạch ốc nhiệm kỳ hai. Trước đây, Tổng thống Nixon và Tổng thống Clinton phải đối đầu với cuộc đàn hặc xảy ra vào giữa nhiệm kỳ thứ hai của họ.

Trong khi giới chính trị ở Washington chờ đợi một cuộc bỏ phiếu để đàn hặc TT Trump được dự trù vào trước lễ Giáng Sinh và một phiên xử tại Thượng viện vào năm tới, các nhà lập pháp cũng đang phải lo vận động để giữ chiếc ghế của họ tại Quốc hội, đặc biệt là những chiếc ghế nghị sĩ tại Thượng viện, nơi sẽ quyết định về việc truất quyền hay không truất quyền, nơi mà ông Trump gọi là “lãnh địa của chúng ta”.

Ủy ban Tư pháp Hạ viện, với thẩm quyền soạn thảo điều lệ cho cuộc đàn hặc, sẽ mở những buổi điều trần với các chuyên viên về hiến pháp và sẽ cho ông Trump cơ hội đầu tiên để trả lời về những cáo buộc chống lại ông ta, nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy chính quyền của Tổng thống Trump sẽ chơi bóng với phe Dân Chủ trên sân của họ.

Phe Dân Chủ kỳ vọng những buổi điều trần đối chất công khai sẽ lôi cuốn sự chú ý và ủng hộ của công luận Mỹ đối với cuộc đàn hặc, nhưng mặc dầu được sự cổ võ nhiệt tình của truyền thông, báo chí thiên tả với tiếng “bom nổ” (bombshell) được lặp đi lặp lại mỗi giờ cùng với những lời bình luận gay gắt kết tội ông Trump, thống kê cho thấy tổng số người mở ti-vi xem các buổi điều trần đàn hặc chỉ hơn 13 triệu, thua xa các buổi điều trần tại Thượng viện trước đây để chấp thuận Thẩm phán Brett Kavanaugh lên Tối Cao Pháp viện, với hơn 20 triệu khán giả. Số cử tri độc lập không thuộc đảng nào ủng hộ cuộc đàn hặc ông Trump cũng rơi từ 48 phần trăm vào tháng 10 xuống còn 34 phần trăm vào tháng 11.

Tối Chủ nhật, 1 tháng 12, trong một văn thư gửi Dân biểu Jerrold Nadler , Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện, Tòa Bạch ốc đã chính thức trả lời sẽ không tham dự buổi điều trần đàn hặc đầu tiên vào ngày 4 tháng 12.
Sau khi không tìm được nhân chứng để buộc ông Trump vào tội “quid pro quo” qua những thủ tục phi lý và phe đảng, phía Dân Chủ đã mất chính nghĩa và giúp đảng Cộng Hòa ở Thượng viện đoàn kết hơn khiến cho việc truất phế ông Trump là điều không thể xảy ra, không khác nào mò kim đáy biển, dù các buổi điều trần trước Ủy ban Tư pháp sẽ diễn ra như thế nào.
Nhưng, chuyện “quid pro quo” có vẻ chưa hạ màn, vì trong một cuộc vận động tranh cử mới đây, ông Trump đã gọi ông Biden là “quid pro Joe”, và Nghị sĩ Lindsey Graham, chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện, đã gửi văn thư cho Bộ Ngoại giao yêu cầu thông tri hồ sơ của cựu Phó tổng thống Joe Biden liên hệ tới Ukraine, và chính ông ta đã khởi sự mở cuộc điều tra về chuyện “quid pro quo” của ông Biden và người con, Hunter.

Thế còn chuyện “thông đồng”?

Như đã nói ở đầu bài, chuyện “thông đồng” đã được nghe từ khi ông Trump đắc cử tổng thổng, vì đảng Dân Chủ đã muốn “đàn hặc” ông Trump ngay từ trước khi ông tuyên thệ để trở thành tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Và, ông Trump là tổng thống Mỹ đầu tiên trong lịch sử đã bị đặt dưới sự điều tra từng ngày trong suốt nhiệm kỳ ngồi tại Văn phòng Bầu dục ở Tòa Bạch ốc cho đến nay.

Ông Trump bị cáo buộc đã thông đồng với người Nga để bí mật nhúng tay vào cuộc bầu cử năm 2016 giúp ông ta đắc cử, và bà Hillary Clinton bị thua đau. Dựa trên một hồ sơ do quỹ tranh cử của bà Clinton và đảng Dân Chủ trả tiền thuê cựu điệp viên người Anh Christopher Steele lập ra, Bộ Tư pháp Mỹ đã cử ông Robert Mueller làm tham vấn đặc biệt với một ban điều tra hùng hậu làm việc suốt trong hai năm, tiêu hết khoảng 30 triệu đô-la công quỹ, cuối cùng đã không thấy có bằng cớ về chuyện thông đồng và cũng không có ai bị buộc tội thông đồng, kể cả Tổng thổng Trump.

Trong khi đó, sự thật về “hồ sơ Steele” đã bị phơi bày và Bộ tưởng Tư pháp William Barr đã cho mở cuộc điều tra để tìm hiểu về “nguồn gốc của cuộc điều tra” do Robert Mueller đảm trách.

Mọi người đang hồi hộp chờ đợi phúc trình đầu tiên về kết quả cuộc điều tra của Tổng thanh tra Bộ Tư pháp Michael Horowitz, sẽ được công bố vào ngày 9 tháng 12 tới đây, trong đó sẽ phanh phui những sự thật đã diễn ra trong bóng tối về sự thông đồng giữa những người trong cái được gọi là “deep state” (quyền lực ngầm) nằm trong bộ máy công quyền nước Mỹ.
“Quyền lực ngầm” không phải con ma do phe đảng của ông Trump vẽ ra để hù dọa thiên hạ, cũng không phải là điều xa lạ, bí mật. Theo Jennifer Harper, trong mục “Inside The Beltway” trên tờ The Washington Times thì gần 2 phần 3 cử tri Mỹ, tức 65 phần trăm, cho biết có nghe nói đến “deep state”, trong đó có 76 phần trăm những người đã bầu cho ông Trump và 63 phần trăm những người sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ sắp tới.

Trong chương trình “Judge Jeanine” trên Fox News năm 2018, bà cựu Thẩm phán Jeanine Pirro đã nói như sau: “Có một quyền lực ngầm trong đất nước này, ‘deep state’ nằm sâu hơn nhiều trí tưởng tượng của bất cứ kẻ hoài nghi nào, và đã sẵn sàng hoạt động ngay cả trước khi ông Trump tuyên thệ nhậm chức.
“Chính ông Trump đã chỉ cho thấy sự thật là có một số người trong chính quyền đang cấu kết với nhau để tạo ra luật lệ riêng và cơ chế riêng của họ để duy trì quyền lực và nuôi dưỡng chủ thuyết của họ mà người dân Mỹ không chấp nhận. Ông ta đã nhận thức được là có một ‘deep state’ đã xuất hiện…, ‘deep state’ đã bám rễ sâu, và rất khó bứng. Thật sự đang có một ‘deep state’ có luật lệ riêng và rất kiêu ngạo, quyết tâm để bảo vệ nhau.”

Nhưng, chính những kẻ ấy đang nao núng, lo sợ nhìn kim đồng hồ nhích dần tới ngày 9 tháng12. Ngày “bom sẽ nổ” thật sự?

Ngày cái “boomerang công lý” quay trở lại trừng phạt những kẻ gian tà đã thông đồng với nhau để làm chuyện phi pháp, nhân danh công lý, nhân danh luật pháp, hiến pháp?

Ký Thiệt

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*